AI στην εκπαίδευση ψυχολόγων: πώς αξιολογείται ένα πανεπιστημιακό pilot;

Η ένταξη μιας εφαρμογής AI σε πρόγραμμα σπουδών ψυχολογίας ή συμβουλευτικής δεν χρειάζεται να αρχίσει με μια μεγάλη τεχνολογική επένδυση. Ένα μικρό, σωστά σχεδιασμένο πιλοτικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα (pilot) μπορεί να απαντήσει στην πιο κρίσιμη ερώτηση: προσφέρει η προσομοίωση με AI συγκεκριμένη μαθησιακή αξία στους εκπαιδευόμενους;

Το κριτήριο δεν είναι αν οι φοιτητές βρίσκουν το εργαλείο «εντυπωσιακό». Είναι αν τους βοηθά να δουλέψουν ορισμένες δεξιότητες με τρόπο που μπορεί να αξιολογηθεί.

Ξεκινάμε από τον εκπαιδευτικό στόχο

Πριν επιλεγεί μια πλατφόρμα, το εκπαιδευτικό προσωπικό χρειάζεται να ορίσει τι θέλει να παρατηρήσει: καλύτερη αναγνώριση συναισθήματος; μεγαλύτερη ικανότητα διατύπωσης ανοιχτών ερωτήσεων; πιο προσεκτικό ρυθμό παρεμβάσεων; καλύτερη αιτιολόγηση θεραπευτικών επιλογών;

Αν ο στόχος παραμείνει «να δοκιμάσουμε AI», η αξιολόγηση είναι πιθανό να περιοριστεί σε εντυπώσεις ευχρηστίας.

Ένα μικρό εκπαιδευτικό σενάριο

Ένα σεμινάριο θα μπορούσε, ενδεικτικά, να περιλαμβάνει τρεις δραστηριότητες: προετοιμασία σε κοινά κριτήρια, σύντομες προσομοιώσεις με φανταστικούς θεραπευόμενους και συζήτηση επιλεγμένων αποσπασμάτων με εκπαιδευτή.

Οι ασκήσεις μπορούν να χρησιμοποιούν το ίδιο βασικό περιστατικό για όλους τους συμμετέχοντες, επιτρέποντας πιο συνεπή σύγκριση. Μπορούν επίσης να περιλαμβάνουν αυξανόμενο επίπεδο δυσκολίας, εφόσον αυτό εξυπηρετεί τους μαθησιακούς στόχους.

Τι αξίζει να μετρηθεί;

Συμμετοχή: πόσοι ολοκλήρωσαν τις δραστηριότητες και πόσο συχνά επανήλθαν;

Αυτοαναφερόμενη εμπειρία: βρήκαν οι εκπαιδευόμενοι την προσομοίωση χρήσιμη ή αγχωτική; Αυτό έχει αξία, αλλά δεν ισοδυναμεί με δεξιότητα.

Επιδόσεις με προκαθορισμένα κριτήρια: μπορεί εκπαιδευτής, κατά προτίμηση χωρίς να γνωρίζει ποια ομάδα χρησιμοποίησε το εργαλείο, να αξιολογήσει δείγματα role-play πριν και μετά την άσκηση;

Σύγκριση: πώς συγκρίνεται η εκπαίδευση με μια διαθέσιμη εναλλακτική, όπως ανθρώπινο role-play ή εκπαιδευτικό βίντεο;

Ασφάλεια και δεοντολογία: προστατεύονται δεδομένα, υπάρχουν κατάλληλοι κανόνες χρήσης και ανθρώπινη επίβλεψη;

Τι μας μαθαίνει η έρευνα;

Σε τυχαιοποιημένη μελέτη του 2026, 87 εκπαιδευόμενοι συμμετείχαν είτε σε AI virtual-patient training είτε σε παρακολούθηση βίντεο role-play. Παρότι υπήρξαν θετικές μεταβολές σε αυτοαναφερόμενους δείκτες στην ομάδα προσομοίωσης, αυτή δεν υπερείχε συνολικά της ομάδας βίντεο. Είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο ένα πανεπιστημιακό pilot χρειάζεται σύγκριση και κριτήρια, όχι μόνο εντυπώσεις.

Επιστημονική εργασία για το AI στην εκπαίδευση και εποπτεία CBT επισημαίνει επίσης εμπόδια, όπως η ποιότητα των δεδομένων, η δεοντολογία και η ανάγκη ισχυρότερης ερευνητικής αξιολόγησης.

Ποιος έχει την ευθύνη;

Το εκπαιδευτικό ίδρυμα ορίζει στόχους, επιλέγει κατάλληλες δραστηριότητες, εξασφαλίζει συμμόρφωση με τα ισχύοντα πρότυπα και αποφασίζει πώς θα χρησιμοποιηθεί το feedback. Το AI δεν απονέμει πιστοποίηση κλινικής επάρκειας και δεν υποκαθιστά ανθρώπινη εποπτεία.

Ένα ποιοτικό pilot πρέπει επίσης να προβλέπει τη δυνατότητα απενεργοποίησης αυτοματοποιημένης καθοδήγησης αν το πρόγραμμα επιθυμεί αποκλειστικά ανθρώπινη αξιολόγηση.

Από τον ενθουσιασμό στη μετρήσιμη μάθηση

Η πιο ώριμη ερώτηση δεν είναι «πώς βάζουμε AI στο πρόγραμμα;» αλλά «ποια ακριβώς δεξιότητα θα εξασκείται καλύτερα και πώς θα το καταλάβουμε;».

Το TheraMentor μπορεί να αποτελέσει ένα περιβάλλον εκπαιδευτικής προσομοίωσης για οργανωμένες δραστηριότητες, με καθοδήγηση και ανθρώπινη ανατροφοδότηση όπου απαιτείται. Τα πραγματικά αποτελέσματα κάθε εφαρμογής, όμως, χρειάζονται ανεξάρτητη αξιολόγηση.