AI, ψυχοθεραπεία και GDPR: τι προσέχουμε στην εκπαιδευτική εξάσκηση;

Όταν ένας θεραπευτής θέλει να εξασκηθεί πάνω σε ένα περιστατικό που τον προβλημάτισε, είναι εύκολο να μεταφέρει σε ένα ψηφιακό εργαλείο περισσότερες πληροφορίες από όσες χρειάζονται. Μια ηλικία, ένα ασυνήθιστο γεγονός ή ένας συνδυασμός οικογενειακών λεπτομερειών μπορούν να οδηγήσουν σε έμμεση αναγνώριση ενός πραγματικού προσώπου.

Στην εκπαίδευση με AI, η ουσιαστική ερώτηση είναι: ποια στοιχεία είναι απαραίτητα για τη μαθησιακή άσκηση και ποια δεν πρέπει να εισαχθούν καθόλου;

Γιατί τα δεδομένα θεραπείας είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα;

Ο GDPR αντιμετωπίζει τα δεδομένα υγείας ως ειδική κατηγορία προσωπικών δεδομένων με αυξημένη προστασία. Η επεξεργασία τους απαιτεί κατάλληλη νομική βάση, ειδική προϋπόθεση του άρθρου 9 όπου εφαρμόζεται και συμμόρφωση με τις υπόλοιπες απαιτήσεις του Κανονισμού.

Αυτό δεν μετατρέπεται αυτόματα σε άδεια επειδή ένας επαγγελματίας χρησιμοποιεί το εργαλείο «μόνο για εκπαίδευση». Επίσης, το επαγγελματικό απόρρητο και οι δεοντολογικές υποχρεώσεις δεν εξαφανίζονται κατά τη χρήση AI.

Ανωνυμοποίηση και ψευδωνυμοποίηση δεν είναι το ίδιο

Ψευδωνυμοποίηση σημαίνει ότι αντικαθιστούμε ή διαχωρίζουμε στοιχεία ώστε να είναι δυσκολότερη η σύνδεσή τους με το άτομο. Τα δεδομένα μπορεί να παραμένουν προσωπικά, εφόσον υπάρχει δυνατότητα επαναταυτοποίησης.

Πραγματική ανωνυμοποίηση σημαίνει ότι το άτομο δεν μπορεί πλέον να ταυτοποιηθεί με τα σχετικά διαθέσιμα μέσα. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων (EDPB) υπογραμμίζει τη διαφορά. Η διαγραφή ενός ονόματος δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει ανωνυμία.

Το ασφαλέστερο σημείο εκκίνησης: φανταστικά εκπαιδευτικά σενάρια

Για εξάσκηση σε ερωτήσεις, ενσυναίσθηση ή θεραπευτικό ρυθμό, συχνά δεν χρειάζεται πραγματικό περιστατικό. Μπορείς να χρησιμοποιήσεις ένα αμιγώς φανταστικό πρόσωπο που παρουσιάζει ένα γενικό θέμα — όπως δυσκολία στην οριοθέτηση ή δισταγμό στην πρώτη συνάντηση.

Αν θέλεις να δουλέψεις πάνω σε γνώρισμα που παρατήρησες στην πρακτική σου, χρειάζεται να αφαιρείς όχι μόνο ονόματα, αλλά και μοναδικά συμφραζόμενα. Όμως το αν το αποτέλεσμα είναι πράγματι ανώνυμο δεν κρίνεται από την πρόθεση· απαιτεί αξιολόγηση κινδύνου επαναταυτοποίησης.

Πέντε ερωτήσεις πριν χρησιμοποιήσεις εργαλείο AI

1. Χρειάζομαι πράγματι δεδομένα πραγματικού προσώπου; Αν όχι, χρησιμοποίησε φανταστικό σενάριο.

2. Ποια δεδομένα αποθηκεύονται και για πόσο; Αναζήτησε σαφείς πληροφορίες για χρόνο διατήρησης και διαγραφή.

3. Ποιος έχει πρόσβαση; Έλεγξε δικαιώματα, τρίτους παρόχους και ενδεχόμενες διαβιβάσεις.

4. Υπάρχει τεκμηριωμένη νόμιμη βάση και διαδικασία; Η συμμόρφωση δεν εξαντλείται σε μία γενική συγκατάθεση ή ένα checkbox.

5. Ποια πολιτική έχει ο εκπαιδευτικός ή επαγγελματικός φορέας; Ακολούθησε τους κανόνες του οργανισμού και ζήτησε εξειδικευμένη νομική/δεοντολογική καθοδήγηση όπου χρειάζεται.

Τι σημαίνει αυτό για το AI role-play;

Ένας σωστά σχεδιασμένος εκπαιδευτικός διάλογος μπορεί να βασίζεται σε συνθετικά, μη ταυτοποιήσιμα προφίλ, χωρίς να εκθέτει πραγματικούς ανθρώπους. Η τεχνολογία είναι χρήσιμη όταν το μαθησιακό όφελος συνδυάζεται με πραγματική υπευθυνότητα ως προς τα δεδομένα.

Το TheraMentor προορίζεται για εκπαιδευτική εξάσκηση. Για οποιαδήποτε λειτουργία που σχετίζεται με περιγραφή περιστατικών, δεν πρέπει να εισάγονται αναγνωρίσιμα στοιχεία πραγματικών θεραπευόμενων χωρίς επαρκή νόμιμη και δεοντολογική βάση. Το παρόν άρθρο είναι γενική ενημέρωση και όχι νομική συμβουλή.